Kış Mevsimi İçin Kitap Listesi

Geçen yıllarda blogda "Yaz Mevsimi İçin Kitap Listesi" adında bir yazı yayımlamıştım. Bu listeyi,  benden kitap adı isteyen öğrencilerime ve dostlarıma önermek amacıyla kullanıyordum. Şu sıra yine listeciler peşimde. Madem öyle, listeyi güncelleyeyim istedim.
Not: Kitap adlarını ve yazarlarını aklıma geldikleri sırayla yazdım; birinin ötekine göre önceliği yoktur. Üstelik, edebiyat bu listenin dışında da elbette vardır; bunlar 100 Temel Eser değildir. Listede adını ya da sevdiği yazarların adını göremeyenlerin alınıp darılmasına gerek yoktur.

IVAN GONÇAROV           OBLOMOV

DOSTOYEVSKİ                 YERALTINDAN NOTLAR

                                               SUÇ VE CEZA

                                               KARAMAZOV KARDEŞLER

TOLSTOY                            IVAN ILYİÇ’İN ÖLÜMÜ

                                               ANNA KARENİNA

                                               DİRİLİŞ

HOMEROS                          İLYADA VE ODİSSEİA

JAMES JOYCE                   ULYSSES

                                              SANATÇININ BİR GENÇ ADAM OLARAK PORTRESİ

                                              DUBLİNLİLER

VİRGİNİA WOLF              MRS. DALLOWAY

                                              KENDİNE AİT BİR ODA

THOMAS HARDY            ADSIZ SANSIZ BİR JUDGE

SAMUEL BECKETT        AŞKSIZ İLİŞKİLER

                                              GODOT’YU BEKLERKEN

JEAN PAUL SARTRE      MEZARSIZ ÖLÜLER

                                              KİRLİ ELLER

                                              SİNEKLER

                                              BULANTI

                                              EDEBİYAT NEDİR?
 BEAUVOİR                       BAŞKALARININ KANI
KUNDERA                         VAROLMANIN DAYANILMAZ HAFİFLİĞİ
FAULKNER                       SES VE ÖFKE

                                             DÖŞEĞİMDE ÖLÜRKEN

                                             DUMAN

SHAKESPEARE               HAMLET

                                             KRAL LEAR

BRECHT                            ÜÇ KURUŞLUK OPERA

YUSUF ATILGAN           AYLAK ADAM

SABAHATTİN ALİ         DEĞİRMEN

SAİT FAİK                       SON KUŞLAR

OĞUZ ATAY                   TUTUNAMAYANLAR

                                           KORKUYU BEKLERKEN

ORHAN PAMUK            SESSİZ EV

ATTİLA İLHAN             SOKAKTAKİ ADAM

ORHAN KEMAL           EKMEK KAVGASI

YAŞAR KEMAL            İNCE MEMED

GÜRSEL KORAT          RÜYA KÖRÜ

                                           KALENDERİYE

HALDUN TANER         KIZIL SAÇLI AMAZON
                                           KEŞANLI ALİ DESTANI

                                           EŞEĞİN GÖLGESİ

MURAT GÜLSOY        SEVGİLİNİN GECİKEN ÖLÜMÜ
                                          BU KİTABI ÇALIN

                                          

GÜNDÜZ VASSAF        CEHENNEME ÖVGÜ

ADORNO                         MİNİMA MORALİA

PLATON                          SOCRATES’İN SAVUNMASI

PONTY                            ALGILANAN DÜNYA

NİETZSCHE                  BÖYLE BUYURDU ZERDÜŞT

                                          ECCO HOMO

SHOPENHAUR              AŞKIN METAFİZİĞİ

BALZAC                         EUGENİE GRANDE

FLAUBERT                    EMMA BOWARY

GORKİ                             BENİM ÜNİVERSİTELERİM

EMİLE ZOLA                 NANA

                                          GERMİNAL

DİCKENS                        İKİ ŞEHRİN HİKAYESİ

KAFKA                           DAVA

                                         DEĞİŞİM

                                          ŞATO

                                         MİLENA’YA MEKTUPLAR

MARCEL PROUST     KAYIP ZAMANIN İZİNDE

HALİT ZİYA                 AŞK I MEMNU

ALBET CAMUS          YABANCI

                                         DÜŞÜŞ

                                         SİSİFOS SÖYLENİ

KİERKEGAARD          ÖLÜMCÜL HASTALIK UMUTSUZLUK

ÇEHOV                         KÖPEĞİYLE DOLAŞAN KADIN

ROBERT MUSSİL       NİTELİKSİZ ADAM

GEORGE PEREC         UYUYAN ADAM

GOETHE                       FAUST

GEORGE ORWELL    1984

                                        HAYVAN ÇİFTLİĞİ

TANPINAR                   MAHUR BESTE

                                       HUZUR
                                       SAATLERİ AYARLAMA ENSTİTÜSÜ

EMİLE AJAR              YALAN ROMAN

                                       ONCA YOKSULLUK VARKEN

VİRGİLLİUS               AENEAS DESTANI

DANTE                         İLAHİ KOMEDYA

CERVANTES              DON KİŞOT

BOCCACİO                 DECAMERON HİKAYELERİ

SALİNGER                  ÇAVDAR TARLASINDA ÇOCUKLAR

FİLİZ ÖZDEM            DÜŞ HIRKASI

ITALO CALVİNO      BİR KIŞ GECESİ EĞER BİR YOLCU

                                      AĞACA TÜNEYEN BARON

                                       KARGA SONA KALDI

                                       KOZMOKOMİK ÖYKÜLER

                                       AMERİKA DERSLERİ

 BORGES                     KUM  KİTABI

BİLGE KARASU        GECE

                                       NARLA İNCİRE GAZEL

KAZANCAKİS           ALEKSİ ZORBA

LATİFE TEKİN          SEVGİLİ ARSIZ ÖLÜM

HEMİNGWAY           SİLAHLARA VEDA

THOMAS MANN     BÜYÜLÜ DAĞ

OSCAR WİLDE         DORİAN GRAY’İN PORTRESİ

                                      SANATÇI -ELEŞTİRMEN, YALANCI, KATİL

JEAN JENET              ZENCİLER

REŞAT NURİ             BALIKESİR MUHASEBECİSİ

                                     ÇALIKUŞU

ELİAS CANETTİ      KÖRLEŞME

                                     KİTLE VE İKTİDAR

PAUL AUSTER        GÖRÜNMEYEN

ADALET AĞAOĞLU   ÖLMEYE YATMAK

SARAMAGO             ÖLÜM BİR VARMIŞ BİR YOKMUŞ

EHRENBURG           PARİS DÜŞERKEN

UMBERTO ECO      FOUCAULT SARKACI

                                     GÜLÜN ADI

G.G.MARQUEZ       YÜZ YILLIK YALNIZLIK

AZİZ NESİN             YAŞAR NE YAŞAR NE YAŞAMAZ

M. MUNGAN            KADINDAN KENTLER

A. DUMAS                MONTE CRİSTO KONTU

MOLİERE                 CİMRİ

Yaz Mevsimi İçin Kitap Listesi

“Bana bu yaz okuyabilmem için bir kitap listesi verebilir misin/iz?"

Yaz geldi ve insanlar gözlerini aça aça bu soruyu sorarak karşıma çıkıyorlar. İtiraf etmeliyim ki kendimi en çaresiz duyumsadığım anlardan birini yaşıyor olurum bu soruya yanıt ararken. Neden mi? Açıklayayım:

Yaz mevsiminin üç ay olduğu aklıma gelir; şimdi ben öyle kitap adları saymalıyımdır ki bu üç ayın sonunda benden liste isteyenin feleği şaşmalı, eylül ayı geldiğinde bir devrimi ardında bırakmış olmalı, diye düşünürüm. Neden kitap okumayı devrim yaşamak olarak saydığımı uzun uzun anlatmak niyetinde değilim. Şu kadarını söyleyebilirim ki bana göre okuduğumuz kitaplar bizi alt üst etmelidir; aklımızı bulandırmalı, ruhumuzu darmaduman etmelidir. Bu sınıfın dışında kalan kitaplar kimse kusura bakmasın laf-ı güzaftır. İnsanı bildiğinden şaştıran kitapları okuyup da hiç değişmeyen insan yok mudur? Olmaz mı, hatta pek çoktur. Onlara "nasipsiz" derim ben. Üzülürüm nasipsizlere, bir şey de yapamam yazgılarını bozmak için.

Defterimden kopardığım bir sayfaya, olmadı uzatılan kağıda yazarak oluşturmaya başlarım benden istenen listeyi.

Sartre, Camus, Dostoyevski, Proust, Beckett, Woolf, Kafka, Kundera, Gonçarov, Balzac geliveririr hemen aklıma. Biraz düşününce Faulkner, Cervantes, Homeros, Calvino, Borges, Joyce düşer belleğime. Kalem marifetiyle kafamı kaşıdığımda Shakespeare, Moliere, Brecht; burnuma dokunduğumda Tolstoy, Hardy, Mussil, Orwell “beni de yaz” diye fısıldarlar kulağıma. Listeye gözlerimi kısarak ciddiyetle uzaktan bakar, memnun olur, kağıdı uzatırım. Bendeniz işe yaramış, muhatabım ereğine ulaşmış bir insanın rahatlığıyla gideriz artık kendi yollarımıza.

Yolda bir anda aklıma Gogol gelir; kahrolurum. Art arda Beauvoir, Nietzsche, Ajar vicdanımı sızlatır. Eve yaklaşırken listeye hiç Türkçe edebiyattan isim yazmadığımı fark ederim. Oğuz Atay, Yaşar Kemal, Ahmet Hamdi Tanpınar, Orhan Kemal, Füruzan, Orhan Pamuk, Sabahattin Ali, Sait Faik üşüşür başıma. Çok utanırım.

Şimdiye dek yazdığım hiçbir kitap listesi  mükemmel olamadı. Çünkü “kişisel devrim” yollarının taşlarını oluşturduğunu düşündüğüm ama sonradan aklıma düşen bir kitap yakamdan tuttu; onu unuttuğum için beni deli etti. Neyse ki “İnsan daima unutur. Yapabildiği tek tanrısal eylem hatırlamaktır.” Listelerdeki eksiklikleri, ardından yaşadığım vicdan azapları belleğimden silinir gider.

Benden haziran ayı  itibariyle kitap listesi isteyen ama kendilerine bu listeyi bir türlü ulaştıramadığım kişilere aşağıdaki listeyi sunmak isterim. Tahmin edebileceğiniz gibi bu liste de eksik kalacak, ben günler sonra ya da aylar bu listedeki eksiklere yazıklanacağım.

Homeros İlyada ve Odessa

Cervantes Don Kişot

Dante İlahi Komedya

Virgillius Aeneas

James Joyse Ulysses

Franz Kafka Dava, Amerika, Dönüşüm

Milan Kundera Varolmanın Dayanılmaz Hafifliği, Kimlik

William Faulkner Ses ve Öfke, Döşeğimde Ölürken

Jean Paul Sartre Bulantı, Edebiyat Nedir?, Sözcükler

Fredrich Nietzsche Böyle Buyurdu Zerdüşt

Theodor Adorno Minima Moralia

Honore de Balzac Madam Bowary

Fyodor Dostoyevski Suç ve Ceza, Yeraltından Notlar, Beyaz Geceler

Tolstoy Anna Karenina, Diriliş

Ivan Gonçarov Oblomov

Charles Dickens İki Şehrin Hikayesi

Virginia Woolf Mrs. Dalloway, Kendine Ait Bir Oda

George Orwell 1984, Hayvan Çiftliği

Thomas Hardy Adsız Sansız Bir Judge

Italo Calvino Kozmokomik Öyküler, Bir Kış Gecesi Eğer Bir Yolcu

Jorge Luis Borges Kum Kitabı, Alef

Marcel Proust Kayıp Zamanın İzinde

Robert Mussil Niteliksiz Adam

Albert Camus Yabancı, Sisifos Söyleni

William Shakespeare Othello, Hamlet, Kral Lear

Jean Baptiste Moliere Cimri, Hastalık Hastası

Bertold Brecht Üç Kuruşluk Opera

Max Frisch Homo Faber

Emile Ajar Onca Yoksulluk Varken, Yalan Roman

Simone de Beauvoir Mandarinler

Anton Çehov Martı, Vanya Dayı, Vişne Bahçesi

Emile Zola Nana, Germinal

Maksim Gorki Ana, Benim Üniversitelerim

Nikolay Vasilyeviç Gogol Bir Delinin Hatıra Dafteri, Müfettiş

Johann von Goethe Genç Wertherin Acıları

Victor Hugo Sefiller, Notre Dame’ın Kamburu

Alexandre Dumas Monte Cristo Kontu

Samuel Beckett Aşksız İlişkiler

Andre Morea İklimler

Thomas Mann Büyülü Dağ

George Perec Uyuyan Adam

John Fowles Mantissa

Paul Auster Görünmeyen

Ursula Le Guin Mülksüzler, Atuan Mezarları

Cengiz Aytmatov Cemile, Deniz Kıyısında Koşan Ala Köpek

Oğuz Atay Tutunamayanlar, Tehlikeli Oyunlar, Korkuyu Beklerken

Nazım Hikmet Ran Şeyh Bedrettin Destanı

Yaşar Kemal İnce Memet, Yer Demir Gök Bakır, Karıncanın Su İçtiği

Orhan Kemal Murtaza, Cemile, Baba Evi

Saahattin Ali Değirmen, Kürk Mantolu Madonna

Ahmet Hamdi Tanpınar Huzur, Saatleri Ayarlama Enstitüsü

Yusuf Atılgan   Aylak Adam, Anayurt Oteli

Gürsel Korat Zaman Yeli, Güvercine Ağıt, Kalenderiye

Orhan Pamuk Sessiz Ev, İstanbul, Beyaz Kale

Füruzan Parasız Yatılı

Hasan Ali Toptaş Gölgesizler

Adalet Ağaoğlu Ölmeye Yatmak, Bir Düğün Gecesi

Sait Faik Abasıyanık Lüzumsuz Adam, Son Kuşlar, Semaver

Latife Tekin Sevgili Arsız Ölüm, Berci Kristin Çöp Masalları

Cemil Kavukçu Gemiler de Ağlarmış

İhsan Oktay Anar Puslu Kıtalar Atlası

Alev Alatlı Yaseminler Tüter mi Hala?



Altmış iki yazarın adı geçmiş listede. Eminim ki blog okuru bu listeye başka isimlerin de yazılmasını isterdi; ancak yaz tatili için altmış iki yazar seçenekli bu liste hiç de dar kapsamlı sayılmaz. Umarım ki benden okuma listesi isteyenlere bir yanıt verebilmişimdir. Bol okumalı bir yaz diliyorum.

Not: Şiiri unutmuşuz; bana hatırlatıldı. "Yazın şiir okunmaz mı?" sorusuna sıkı bir şair listesiyle yanıt verelim o zaman:

Seyyid Nesimi, Fuzuli, Şeyh Galib, Charles Baudelaire, Friedrich Hölderlin, Rainer Maria Rilke, Ahmet Haşim, Yahya Kemal, Louis Aragon, Nâzım Hikmet, Pablo Neruda, Oktay Rifat, Melih Cevdet Anday, İlhan Berk, Paul Celan, Odisseas Elitis, Edip Cansever, Cemal Süreya, Gülten Akın, Ahmet Oktay, Hilmi Yavuz, Ülkü Tamer, Ahmet Telli, Enis Batur, Aydın Afacan, Ali Günvar, Hüseyin Ferhad, Vural Bahadır Bayrıl.